ناسخ بودن آيهء أُحِلَّ لَكُمْ . . . در ميان علماى اهل سنت مورد اتفاق است . « 1 » ولى در اين كه كدام آيه را نسخ كرده است ، اختلاف نظر دارند : عده‌اى مىگويند كه همان آيه مورد بحث را نسخ نموده است چون روزه‌اى كه با اين آيه در اسلام واجب شد ، همان ( 1 ) - روزه بوده است كه بر امت‌هاى گذشته واجب بود ولى بعدا به وسيله اين آيه بعضى از احكام آن روزه نسخ گرديد . ابو العاليه و عطا همين نظريه را دارند و ابو جعفر نحاس آن را به « سرى » هم نسبت داده است . « 2 » ولى عده‌اى ديگر مىگويند كه اين آيه عمل و روش امت‌هاى گذشته را نسخ نموده است نه آيه مذكور را . مؤلف : به نظر ما آيه مورد بحث ، نسخ نشده است زيرا نسخ شدن آن موقوف است به اثبات دو مطلب : 1 - اولين شرط نسخ اين است كه آيه اول جلوتر از آيه دوم نازل شود ، ولى طرفداران نسخ نمىتوانند اين مطلب را در اينجا ثابت كنند . 2 - دومين شرط نسخ شدن آيه مورد بحث اين است كه منظور و هدف آيه از تشبيه روزهء مسلمانان به روزهء امت‌هاى گذشته به طور كامل و از تمام جهات باشد ، ولى تشبيهى كه در آيه به كار رفته است ، تشبيه در اصل وجوب است نه تشبيه در كيفيت و چگونگى روزه ، يعنى منظور آيه اين است : همان‌طوركه بر ملل گذشته روزه واجب بود بر ملت اسلام نيز واجب شده است . بنابراين ، آيه مورد بحث به هيچ وجه دلالت نمىكند كه روزه ملل گذشته با روزه ملت اسلام در تمام جهات همانند و شبيه هم بوده‌اند تا گفته شود كه بعدا به وسيله آيات ديگر قسمتى از اين تشابه و بخشى از شرايط و احكام آن نسخ گرديده است . اگر فرض كنيم كه مماثل بودن هر دو روزه از دلايل ديگرى غير از آيه مورد بحث به دست آمده است ، آيه دوم همان حكم را كه از غير قرآن به دست آمده ، نسخ نموده است نه يك حكم قرآنى را و اين مطلبى است خارج از دايرهء بحث ما و ارتباطى به نسخ آيه ندارد .

--> ( 1 ) الناسخ و المنسوخ ، نحاس ، 24 . ( 2 ) همان ، 20 .